Heren van de thee

thee-4000x1000

Het boek Heren van de thee van de in 2011 overleden Hella Haasse is een biografische roman over het leven van de werkelijk bestane Rudolf Kerkhoven. Deze Rudolf wijdde zijn leven aan het tot ontginning brengen van een theeplantage op Gamboeng op West-Java. Heren van de thee is wat mij betreft een van de beste romans in dit genre. Ik analyseerde het aan het begin van mijn opleiding aan de Schrijversacademie en kan het jullie zeer aanraden, onafhankelijk van je interesse in Nederlands-Indië of in familieverhalen. Het verhaal speelt zich af tussen 1 januari 1873 en 1 februari 1918. De hoofdpersoon is een toegewijde hardwerkende pionier die zichzelf veel ontzegt voor zijn doel. De roman is gebaseerd op enorm veel kennis en onderzoek over het gebied waar het zich afspeelt, maar zit de personages dicht op de huid. Ook zonder voorkennis leest het als een trein. En hoe mooi is het dat de hoofdpersoon op pagina 1 en op de laatste bladzijde op dezelfde plek staat, uitkijkend over zijn theeplantage! Hella Haasse houdt van dat cyclische. Ook zo mooi, maar minder bekend, is dat het boek ook eindigt op de dag voordat Hella Haasse werd geboren.

Meer ga ik niet zeggen over dit verhaal (er zijn samenvattingen genoeg te vinden op internet), maar als je wil weten hoe een echt goed familieverhaal is geschreven dan is dit boek uit 1994 nog steeds een aanrader. Ik heb een interview met een historicus gehoord die zei: ‘Deze roman zou nooit door kunnen gaan voor een volledig verantwoorde familiegeschiedenis, omdat het zich natuurlijk niet precies aan de feiten houdt, maar ik raad al mijn studenten aan het te lezen om een goed beeld te krijgen van deze periode uit de geschiedenis’.  Dat wil niet zeggen dat Hella Haasse niet enorm veel onderzoek deed. Ze baseerde de roman op het ‘Indisch thee- en familiearchief’ van de familie Kerkhoven en op secundaire literatuur en achtergrondinformatie.  ‘Alleen,‘ vertelde ze ooit aan Adriaan van Dis, ‘Ik ben een schrijfster, geen historica’.

Tenslotte: alhoewel Hella Haasse nooit zelf als personage in haar romans voorkomt, zijn haar overtuigingen wel ingekapseld in het verhaal.  Zo  vond zij dat ons leven geïmpregneerd is door dat van onze voorouders. Volgens haar komt onze voorstelling of ervaring van de wereld niet alleen tot stand op basis van wat we zelf hebben meegemaakt, maar ook door wat de anderen voor ons hebben beleefd.  Spreek dat nog maar eens tegen na het lezen van Heren van de thee.

 

Foto: Pixabay/highnesser

 

 

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *