Selma

Mao 2

Ik las Selma – Aan Hitler ontsnapt, gevangene van Mao van Carolijn Visser alweer enkele maanden geleden, maar heb gedraald om er mijn mening over te geven. Ik zal het maar toegeven: ik vond het niet in alle opzichten een geweldig boek, maar heb altijd zo veel respect voor schrijvers dat ik het moeilijk vind om een wat minder enthousiaste recensie te schrijven. Omdat het toch in veel opzichten een geweldig boek is, hier dan toch mijn bescheiden mening.

De kracht van Selma zit ‘m in de gedetaileerde en waarschijnlijk unieke beschrijvingen van het China van de jaren ’50 en ’60.  De hoofdpersoon van dit waargebeurde verhaal, Selma Vos,  bracht niet alleen de idealistische jaren door in China, maar ook de periode van de Rode Gardisten onder Mao die zich kenmerkte door terreur en armoede. Via Selma biedt Carolijn Visser ons een waanzinnig interessante blik op hoe het was om in China te leven in die decennia, vooral ook omdat de hoofdpersoon Nederlandse is en dus met ‘Westerse ogen’ naar China kijkt. Vooral in de eerste helft van het boek krijg je als lezer fantastische details over Selma’s gezinsleven, hoe ze kookte, waar ze woonde en wie haar (Chinese) buren waren. Minstens zo interessant is het te lezen hoe het voor haar is geweest om te moeten opgroeien met een moeder die in Maoistisch China pannekoeken bakt en vrolijke jurken draagt, terwijl vader een hoge functie in de Communistische Partij bekleedt.

Het boek heeft meer van dit moois, zoals het verblijf van Selma’s dochter Greta in Mongolië en zoon Dop’s ‘heropvoeding’ in Midden-Tsao. Helaas begint naarmate het boek vordert en het verval van het gezin van Selma in gang is gezet, ook een beetje het verval van het boek zelf. Hoe interessant ook, de hoofdpersoon verdwijnt halverwege het boek van het toneel zonder dat er veel woorden aan worden gespendeerd en daarna meander je van de ene persoon naar de ander. Als lezer volg je vanaf dat punt eerder de bronnen van de schrijfster, dan een hoofdpersoon. Dat is op zich logisch, want gaandeweg kom je er achter dat Carolijn Visser veel informatie heeft gekregen van de kinderen en vader van Selma, maar het is dan wel jammer dat niet één van hen de hoofdpersoon is geworden van het boek. Vooral Selma’s kinderen zijn minstens zo interessant. Omdanks dat kun je als lezer nog redelijk de draad volgen totdat het moment komt dat het boek niet alleen meebeweegt met de informatiebronnen, maar ook die bronnen ineens gaat noemen. Die tweede wisseling van perspectief, eerst van de hoofdpersoon naar haar kinderen en vader, dan van authentiek geschreven roman-achtig verhaal naar een biografie waarin tijdens het schrijven verantwoording wordt afgelegd over de bronnen, vind ik persoonlijk wel erg rommelig overkomen.

Toch, ondanks mijn kritische noten, heb ik het boek met veel interesse gelezen. Ik raad het zeker aan, misschien niet als ontspannend familieverhaal, maar wel als je eens een heel andere wereld in wil stappen, als je geinteresseerd bent in het dagelijks leven ten tijde van Mao, of als je meer inzicht wil krijgen in hoe Maoistisch China van invloed was op de communistische splintergroepringen in het Westen. Kleine verrassing overigens van geheel andere aard: de binnenomslag is echt beeldschoon!

Foto Voline van Teeseling (uitsnede schilderij ‘Chairman Mao’ van Andy Warhol , Hamburger Bahnhof Museum of Contemporary Art in Berlijn)

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *