Ondanks de zwaartekracht

Afb bollenplein Amsterdam

Het is ontegenzeglijk een trend, misschien zelfs wel al enige tijd dé trend in de Europese literatuur: een waargebeurd verhaal (her)vertellen en er dan als schrijver je eigen verhaal in verweven. Dat kan je eigen zoektocht naar de feiten zijn, zoals in Het pauperparadijs van Suzanna Jansen of in Oorlog en terpentijn van Stefan Hertmans, maar ook je eigen overdenkingen bij de feiten die je aantreft zoals in En wat heeft dat met mij te maken van Sacha Battyany of de bestseller HhhH van Laurent Binet. Al vind ik het in een aantal van deze boeken beslist iets toevoegen, ik lees liever gewoon een goed verhaal. Ik snap heus wel dat de schrijver onderzoek heeft gedaan als het om een historische gebeurtenis gaat en kan me ook wel een deel van de overdenkingen erbij voorstellen. Of ik daar ook alles over wil weten is nog maar de vraag.

Suzanna Jansen heeft het waargebeurde-verhaal-met-eigen-commentaar tot haar handelsmerk gemaakt en is daar met Het Pauperpadijs mee doorgebroken. Haar derde boek Ondanks de zwaartekracht bouwt voort op die werkwijze en beschrijft drie levens die min of meer parallel lopen: die van de balletdanseres en -pedagoge Steffa Wine (op z’n Nederlands uitgesproken), die van de idealistische architect Cornelis van Eesteren en die van de schrijfster zelf. Gelukkig is het een vlot leesbaar boek met heel erg veel interessante historische feiten, bijvoorbeeld uit het begin van de twintigste eeuw, maar ook uit de naoorlogse jaren. Niet eerder plaatste iemand deze personen, onderwerpen en thema’s zo knap bij elkaar. Dat is dan ook het aantrekkelijke van dit boek: het laat een licht schijnen over drie levens die op een aantal manieren bij elkaar komen. Het geeft je een inkijkje in de dagelijkse praktijk van de Ballets Russes van Diaghilev en in het leven van de beroemde balletdanser Vaslav Nijinsky rond 1910, maar laat verderop ook de naoorlogse jaren zien in Amsterdam in de burelen van de Afdeling Stedenbouw van de stad. Tegelijkertijd zijn de raakvlakken tussen de levens ook wel weer zo dun dat je je het hele blijft afvragen wat die drie nu eigenlijk met elkaar te maken hebben. Aan het eind knoopt Suzanna Jansen het geheel aan elkaar, maar persoonlijk vind ik het weinig overtuigend en ook niet zo heel interessant. Toch, als je van Amsterdam houdt en ook nog eens van architectuur of ballet, dan kun je wel je hart ophalen met dit boek. Het staat vol kleine juweeltjes: historische beelden en sfeerschetsen die op zichzelf zeker de moeite waard zijn. Als verhaal overtuigt het mij helaas minder.

Het boek heeft me wél weer op een idee gebracht: het leven van de balletedansre Vaslav Nijinksy wordt in dit boek en passant genoemd, maar ik was graag wat langer bij hem blijven hangen. Deze danser is ook de inspiratie geweest voor de roman Vaslav van de schrijver Arthur Japin. Japin is een echte verhalenverteller, die dit waarschijnlijk heel anders heeft aangepakt. Hoe zou hij het leven van de Ballets Russes en van Nijinsky tot leven hebben gebracht? Binnenkort laat ik het je weten in deze rubriek.

Foto: plein nabij Van Eesterenmuseum aan de Sloterplas (Voline van Teeseling)

 

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *