Vaslav

nijinksy 550x138

Over balletdanser Vaslav Nijinsky is al een boel geschreven, dus als je dan nog eens een roman over zijn leven schrijft moet je wel goed weten wat je doet. Ik heb al verschillende boeken van Arthur Japin gelezen en had wat dat betreft weinig twijfels. Ik vind hem een groot verteller en pas nu ik zijn boek Vaslav uit heb, een boek dat zich afspeelt speelt op de dag van Vaslav Nijinsky’s laatste optreden, realiseer ik me hoe knap het geconstrueerd is. Dát, en een meeslepende manier van vertellen, maakt dat je van mij een enthousiaste recensie gaat lezen.

Mijn bewondering begint al bij de keuze van de personages van waaruit je als lezer Vaslav leert kennen: zijn bediende Peter, zijn minnaar en tevens regisseur van de Ballet Russes Sergej Dhiaghilev en zijn vrouw Romola. Het is een briljante vondst om door hun ogen te kijken, want zo draai je als lezer om Vaslav heen, waardoor hij zijn magische aantrekkingskracht en mysterieuze uitstraling behoudt. Vooral Peter, een man die volgens Japin echt bestaan heeft, voegt een boeiend perspectief toe. Wat verder overeind blijft in dit fantastisch beeldend beschreven verhaal is dat bij Vaslav Nijinsky alles draaide om het dansen, het ballet, zodat het personage Vaslav en dé balletdanser, of misschien wel álle balletdansers, samenvallen. Ik geloof dat er tijdens het verschijnen van Vaslav kritiek was op de braafheid van de roman, dat het te veel een eerbetoon aan Nijinsky én aan zijn vrouw Romola zou zijn en te weinig nieuwe ideeën en inzichten zou bevatten. Het boek voedt de al vaker geuite twijfels van een aantal biografen over zijn seksuele geaardheid. Nijinsky zou, alhoewel eerst minnaar van de tsaar en later van Dhiaghilev, niet homoseksueel zijn, maar daartoe gedwongen zijn door zijn beschermheren. Ook rehabiliteert Japin zijn vrouw Romola, die door veel biografen wordt weggezet als degene die hem vanwege zijn roem heeft gekaapt.  Het zou, kortom, alleen een interessant boek zijn voor diegenen die zijn biografieën niet willen lezen. Misschien is dat laatste in mijn geval ook wel waar. Ik zou niet zo snel een biografie over Vaslav Nijinsky lezen en heb via deze roman een boeiend, nieuwsgierig makend, beeld van hem gekregen. Wat Japin bij mij heeft bereikt is dat ik iets heb geleerd over deze figuur in zijn historische context. Ik zal een biografie over Nijinsky in de toekomst juist eerder oppakken nu mijn nieuwsgierigheid is gewekt.

Toch, het állerknapste aan dit boek is wat mij betreft dat het gecomponeerd is als een muziekstuk waarin alles toewerkt naar een adembenemend hoogtepunt. Op dat hoogtepunt staat alles even stil in een betoverend, lang uitgerekt moment waarop de hoofdpersoon letterlijk zijn hoogste punt bereikt. Hij maakt dan zijn befaamde sprong waarbij hij langer dan de wetten van de zwaartekracht lijken toe te staan in de lucht blijft hangen. Voor mij is alleen deze scene al een reden om het boek weer van voren af aan te gaan lezen.

 

Foto: uitsnede foto Dance Magazine, februari 2013

 

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *